Nhờ những ưu điểm về chịu tải trọng lớn và vượt được những nhịp hay khẩu độ lớn so với kết cấu bê tông. Cát tự nhiên đang rơi vào tình trạng “khủng hoảng”, mặc dù giá tăng cao nhưng nguồn cung vẫn không đủ cầu. Vậy vật liệu nào sẽ thay thế?

Cát tự nhiên ngày càng khan hiếm

Trong thời gian qua, cát xây dựng trở thành đề tài nóng của của ngành xây dựng. Riêng nguồn cát phục vụ công trình xây dựng ở TP HCM đang thiếu hụt khoảng 30% – 40%, sự khan hiếm về nguồn cát làm cho các cửa hàng vật liệu xây dựng liên tục đẩy giá thất thường.

Cat

Cát xây dựng đang trở nên khan hiếm

Trước tình hình trên, Sở Xây dựng đã trình dự thảo báo cáo về việc đánh giá, quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng ở TP. HCM đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 cho UBND TP. Trong đó, sở đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm bảo đảm sự cân bằng trong cung – cầu ngành vật liệu xây dựng, đặc biệt nhu cầu về sử dụng cát xây dựng.

Vì vậy, cần nhanh chóng đánh giá và tổ chức lại nguồn cung cấp cát cho các công trình xây dựng. Tiền Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Đồng Nai, Bến Tre vẫn còn khá nhiều mỏ cát có sản lượng lớn vì vậy cần có chính sách quản lý và khai thác một cách có hiệu quả hơn nguồn nguyên liệu này.

Cát nhân tạo sẽ là vật liệu thay thế

Hiện nay, loại nguyên liệu thay thế cát tự nhiên là cát nhân tạo, đây là loại cát được nghiền từ đá, có cỡ hạt gần tương tự với cát tự nhiên, đảm bảo các yêu cầu về tính chất cơ lý, hóa và có thể trộn lẫn theo tỷ lệ phù hợp với cát tự nhiên trong bê tông và vữa xây dựng.

Cat nhan tao

Cát nhân tạo sẽ là vật liệu mới thay thế cát tự nhiên

“Cát nghiền là sản phẩm được tạo ra từ đá. Trong quá trình nghiền đá sẽ tạo ra rất nhiều loại hạt, nếu phối trộn giữa cát nghiền với cát sông theo tỷ lệ khác nhau sẽ tạo ra được hỗn hợp phù hợp với quy chuẩn cho xây dựng” – PGS.TS. Trần Văn Miền, Trưởng bộ môn Vật liệu xây dựng, Trường Đại học Bách khoa TP HCM cho biết

Theo các chuyên gia, giá thành sản xuất đá xay chỉ bằng 1/2 giá cát xây dựng đang bán trên thị trường hiện nay. Giải pháp tối ưu là trộn chung đá xay và cát xây dựng với tỷ lệ đá xay chiếm khoảng 30 – 40%, vì đá xay không thể thay thế hoàn toàn cát xây dựng.

Ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. HCM cho rằng, trong khi giá cát tự nhiên đang ở mức rất cao như hiện nay, cát nhân tạo thay thế cát xây dựng sẽ là giải pháp thiết thực.

Cũng theo ông Châu, ngoài đá xay, xỉ thép từ các nhà máy luyện kim sau khi tái chế cũng là một nguồn vật liệu thay thế cát xây dựng về lâu dài. Ngoài ra, tro, thạch cao có thể thay thế cát làm nền.

Mặc dù các giải pháp thay thế cát xây dựng đã có, thế nhưng, giá thành sản xuất các vật liệu này khá cao và chỉ áp dụng được trong một số trường hợp nhất định. Các chuyên gia cho rằng, các cơ quan quản lý Nhà nước cần tiếp tục siết chặt việc khai thác cát, có quy hoạch và kế hoạch khai thác, sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả nguồn cát tự nhiên.

Đồng thời, cần đẩy mạnh việc sản xuất và sử dụng cát nhân tạo từ đá hoặc từ các phế thải xây dựng, phế thải công nghiệp, phế thải khai thác khoáng sản. Có như vậy, về lâu dài mới thay đổi được thói quen sử dụng cát tự nhiên đã ăn sâu vào tiềm thức của người tiêu dùng./.

Hà Đỗ