Tin tức

Quy trình lấy mẫu bê tông và nén mẫu 7 ngày, 28 ngày

  • Chủ nhật, Ngày 17/11/2026
  • Trong quá trình thi công, kiểm tra chất lượng bê tông không chỉ dừng lại ở việc quan sát hỗn hợp khi tiếp nhận hoặc kiểm tra độ sụt tại công trường. Công tác lấy mẫu và thí nghiệm nén mẫu còn giúp đánh giá khả năng phát triển cường độ của bê tông, cung cấp cơ sở kỹ thuật để theo dõi chất lượng cấu kiện.

    Đối với công trình sử dụng bê tông thương phẩm, việc lấy mẫu thường được tổ chức tại công trường theo kế hoạch kiểm tra chất lượng đã thống nhất. Mẫu sau khi chế tạo và bảo dưỡng sẽ được đưa đến phòng thí nghiệm để kiểm tra cường độ nén ở các tuổi quy định, phổ biến là 7 ngày và 28 ngày. Bê tông Mê Kông khuyến nghị chủ đầu tư, đơn vị thi công và bộ phận giám sát thống nhất kế hoạch lấy mẫu ngay từ đầu, đồng thời phối hợp trong suốt quá trình tiếp nhận, chế tạo, bảo dưỡng và bàn giao mẫu thí nghiệm.

    Vì sao cần lấy mẫu bê tông

    Lấy mẫu bê tông là quá trình thu thập một phần hỗn hợp bê tông tươi tại công trường hoặc vị trí được quy định để chế tạo mẫu thử. Mẫu sau đó được bảo dưỡng theo điều kiện kỹ thuật và đưa đi thí nghiệm nhằm xác định các chỉ tiêu cần kiểm tra.

    Đối với công tác kiểm tra cường độ, mẫu bê tông được sử dụng để thực hiện thí nghiệm nén. Kết quả cho biết khả năng chịu nén của mẫu tại thời điểm thử nghiệm, qua đó hỗ trợ đánh giá chất lượng bê tông theo yêu cầu thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng. Công tác lấy mẫu có ý nghĩa ở một số khía cạnh:

    • Theo dõi chất lượng bê tông đầu vào: Ghi nhận chất lượng hỗn hợp bê tông tại thời điểm tiếp nhận và lấy mẫu.

    • Đánh giá sự phát triển cường độ: So sánh kết quả nén ở các tuổi khác nhau, trong đó có mốc 7 ngày và 28 ngày.

    • Làm cơ sở nghiệm thu: Cung cấp dữ liệu thí nghiệm phục vụ công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng theo hồ sơ kỹ thuật.

    • Hỗ trợ truy xuất thông tin: Liên kết kết quả thí nghiệm với thời gian đổ, vị trí cấu kiện, cấp phối hoặc thông tin lô bê tông tương ứng.

    Cần lưu ý, kết quả nén mẫu phản ánh chất lượng của mẫu được lấy và bảo dưỡng theo quy định. Việc sử dụng kết quả để đánh giá toàn bộ cấu kiện hoặc kết luận chất lượng công trình cần căn cứ thêm vào hồ sơ, phương pháp kiểm tra và yêu cầu kỹ thuật tương ứng.

    Chuẩn bị trước khi lấy mẫu bê tông tại công trường

    Trước khi tiến hành lấy mẫu, các bên liên quan cần thống nhất kế hoạch kiểm tra và chuẩn bị đầy đủ dụng cụ. Công tác chuẩn bị giúp hạn chế sai sót trong quá trình lấy, chế tạo và quản lý mẫu.

    - Xác định kế hoạch lấy mẫu: Kế hoạch cần thể hiện rõ vị trí lấy mẫu, thời điểm thực hiện, thông tin bê tông sử dụng và các yêu cầu thí nghiệm. Số lượng mẫu, cách lấy mẫu và tuổi thí nghiệm phải tuân thủ tiêu chuẩn áp dụng, chỉ dẫn kỹ thuật và kế hoạch kiểm tra chất lượng của công trình.

    - Chuẩn bị dụng cụ lấy và chế tạo mẫu: Các dụng cụ thường cần có gồm:

    • Khay hoặc vật dụng chứa hỗn hợp bê tông sau khi lấy mẫu.

    • Khuôn đúc mẫu đúng quy cách và phù hợp với phương pháp thí nghiệm.

    • Dụng cụ đầm hoặc thiết bị hỗ trợ chế tạo mẫu theo yêu cầu kỹ thuật.

    • Dụng cụ vệ sinh, xử lý bề mặt khuôn và vật dụng ghi nhãn.

    • Biểu mẫu ghi nhận thông tin mẫu và biên bản lấy mẫu.

    Khuôn và dụng cụ cần được kiểm tra tình trạng trước khi sử dụng, bảo đảm sạch, không biến dạng và đáp ứng yêu cầu của phương pháp chế tạo mẫu.

    - Thống nhất thông tin nhận diện mẫu: Mỗi mẫu hoặc nhóm mẫu cần được quản lý bằng thông tin nhận diện rõ ràng. Các dữ liệu quan trọng gồm thời gian lấy mẫu, vị trí công trình, cấu kiện, thông tin bê tông, mã mẫu và tuổi thí nghiệm dự kiến.

    Việc ghi nhận đầy đủ ngay tại công trường giúp hạn chế nhầm lẫn khi bàn giao, bảo dưỡng và nhận kết quả từ phòng thí nghiệm.

    Chuẩn bị khuôn và dụng cụ phục vụ lấy mẫu bê tông
    Chuẩn bị khuôn và dụng cụ phục vụ lấy mẫu bê tông

    Quy trình lấy mẫu bê tông tại công trường

    Lấy mẫu là bước đầu tiên có ảnh hưởng trực tiếp đến tính đại diện của mẫu thử. Nếu mẫu không phản ánh đúng hỗn hợp bê tông cần kiểm tra hoặc bị tác động không phù hợp trong quá trình thu thập, kết quả thí nghiệm có thể không phản ánh chính xác chất lượng lô bê tông tương ứng.

    Quy trình thực hiện cần tuân thủ phương pháp lấy mẫu được quy định cho công trình.

    Bước 1: Xác định vị trí và thời điểm lấy mẫu

    Mẫu cần được lấy tại vị trí đã thống nhất trong kế hoạch kiểm tra, thường gắn với quá trình tiếp nhận bê tông tại công trường. Người thực hiện cần ghi nhận thông tin về xe hoặc lô bê tông, thời gian lấy mẫu và vị trí sử dụng.

    Không nên lấy mẫu tùy tiện ở một vị trí không xác định hoặc sử dụng hỗn hợp đã bị tác động làm thay đổi trạng thái so với điều kiện tiếp nhận ban đầu.

    Bước 2: Thu thập hỗn hợp bê tông

    Hỗn hợp bê tông được lấy theo phương pháp phù hợp, bảo đảm mẫu có tính đại diện. Khi cần lấy nhiều phần mẫu để tạo thành mẫu thử, việc thu thập và trộn đồng nhất phải tuân thủ quy trình kỹ thuật áp dụng.

    Trong quá trình này, cần tránh để mẫu bị lẫn tạp chất, mất nước hoặc bị phân tầng do thao tác không đúng.

    Bước 3: Kiểm tra và ghi nhận thông tin

    Sau khi lấy mẫu, người phụ trách cần kiểm tra tình trạng hỗn hợp và ghi nhận các thông tin liên quan. Nếu có dấu hiệu bất thường, cần lập biên bản hoặc thông báo cho bộ phận giám sát và các bên liên quan để cùng xác minh.

    Bước 4: Chuyển sang công đoạn chế tạo mẫu

    Hỗn hợp sau khi lấy cần được bảo quản và xử lý theo quy định, tránh để quá lâu hoặc chịu tác động từ môi trường làm thay đổi trạng thái trước khi đúc mẫu.

    Việc lấy mẫu và chế tạo mẫu cần được thực hiện bởi người có chuyên môn hoặc đơn vị được giao trách nhiệm, dưới sự giám sát theo quy định của công trình.

    Chế tạo và bảo dưỡng mẫu bê tông

    Sau khi thu thập hỗn hợp, mẫu bê tông được đưa vào khuôn để tạo thành mẫu thử phục vụ thí nghiệm nén. Đây là công đoạn đòi hỏi thao tác đúng kỹ thuật nhằm hạn chế sai lệch về hình dạng, độ đặc chắc và chất lượng mẫu.

    Đúc mẫu theo đúng quy cách

    Khuôn đúc phải phù hợp với phương pháp thử và yêu cầu của tiêu chuẩn áp dụng. Hỗn hợp bê tông được đưa vào khuôn theo trình tự quy định, kết hợp đầm hoặc tạo đặc bằng phương pháp phù hợp. Trong quá trình chế tạo, cần chú ý:

    • Phân phối hỗn hợp đồng đều trong khuôn.

    • Thực hiện đầm hoặc tạo đặc đúng phương pháp.

    • Hạn chế tạo rỗng, phân tầng hoặc làm mất vữa.

    • Hoàn thiện bề mặt mẫu theo yêu cầu kỹ thuật.

    • Ghi mã nhận diện để phân biệt các mẫu trong cùng đợt lấy mẫu.

    Không nên tự ý thay đổi kích thước khuôn, phương pháp đầm hoặc thao tác chế tạo mẫu khi chưa có căn cứ kỹ thuật.

    Bảo dưỡng mẫu sau khi đúc

    Mẫu sau khi chế tạo cần được bảo vệ và bảo dưỡng theo điều kiện quy định. Giai đoạn đầu, mẫu cần tránh va chạm, rung động, mất nước hoặc chịu tác động bất lợi từ môi trường.

    Sau khi đáp ứng điều kiện tháo khuôn theo quy trình, mẫu được chuyển sang chế độ bảo dưỡng tiếp theo. Điều kiện bảo dưỡng cần được kiểm soát và ghi nhận để bảo đảm tính thống nhất trước khi đưa mẫu đi thí nghiệm.

    Các mẫu bê tông được đánh dấu và bảo dưỡng theo quy định
    Các mẫu bê tông được đánh dấu và bảo dưỡng theo quy định

    Nén mẫu bê tông ở tuổi 7 ngày và 28 ngày

    Sau quá trình chế tạo và bảo dưỡng, mẫu bê tông được đưa đến phòng thí nghiệm để kiểm tra cường độ nén. Hai mốc tuổi thường được quan tâm là 7 ngày và 28 ngày, mỗi mốc có ý nghĩa riêng trong quá trình theo dõi chất lượng.

    - Nén mẫu bê tông 7 ngày: Thí nghiệm nén ở tuổi 7 ngày giúp theo dõi mức độ phát triển cường độ ban đầu của bê tông. Kết quả có thể hỗ trợ đơn vị thi công và bộ phận kỹ thuật nhận diện sớm những dấu hiệu cần kiểm tra thêm.

    Tuy nhiên, cường độ ở tuổi 7 ngày không mặc nhiên thay thế kết quả ở tuổi 28 ngày. Tỷ lệ phát triển cường độ của bê tông còn phụ thuộc vào loại xi măng, thành phần cấp phối, phụ gia, điều kiện bảo dưỡng và các yếu tố kỹ thuật khác.

    Vì vậy, không nên sử dụng một tỷ lệ cố định để suy ra cường độ 28 ngày từ kết quả nén ở tuổi 7 ngày nếu chưa có căn cứ kỹ thuật phù hợp.

    - Nén mẫu bê tông 28 ngày: Tuổi 28 ngày là mốc thí nghiệm quan trọng thường được sử dụng để đánh giá cường độ nén của bê tông theo yêu cầu thiết kế. Kết quả tại thời điểm này được đối chiếu với chỉ tiêu kỹ thuật và tiêu chuẩn nghiệm thu áp dụng cho công trình.

    Khi thực hiện thí nghiệm, phòng thí nghiệm cần kiểm tra thông tin mẫu, tình trạng mẫu và tiến hành nén theo phương pháp quy định. Kết quả được thể hiện trong báo cáo hoặc phiếu kết quả thí nghiệm.

    Cần phân biệt giữa cường độ nén của mẫu thử và khả năng chịu lực thực tế của cấu kiện. Hai khái niệm có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất; việc đánh giá cấu kiện cần căn cứ vào hồ sơ thiết kế và các phương pháp kiểm tra phù hợp.

    Các bước cơ bản trong quá trình nén mẫu

    Tại phòng thí nghiệm, quy trình thường bao gồm:

    - Tiếp nhận và đối chiếu thông tin nhận diện mẫu.

    - Kiểm tra tình trạng, hình dạng và các yêu cầu kỹ thuật của mẫu.

    - Chuẩn bị thiết bị nén và đặt mẫu đúng vị trí theo phương pháp thử.

    - Tiến hành gia tải theo quy trình thí nghiệm.

    - Ghi nhận tải trọng phá hoại và các dữ liệu cần thiết.

    - Tính toán, lập báo cáo và trả kết quả thí nghiệm.

    Việc thử nghiệm cần được thực hiện bằng thiết bị phù hợp, có tình trạng kiểm định hoặc hiệu chuẩn đáp ứng yêu cầu và do đơn vị có năng lực thực hiện.

    Đọc kết quả nén mẫu bê tông như thế nào?

    Kết quả thí nghiệm nén mẫu thường thể hiện thông tin nhận diện mẫu, tuổi mẫu, kích thước hoặc hình dạng mẫu, tải trọng phá hoại và cường độ nén được xác định theo phương pháp thử.

    Khi tiếp nhận kết quả, chủ đầu tư, tư vấn giám sát và đơn vị thi công cần kiểm tra các nội dung sau:

    - Thông tin nhận diện mẫu: Đối chiếu mã mẫu, vị trí lấy mẫu, cấu kiện, thời gian lấy mẫu và thông tin lô bê tông. Đây là cơ sở để xác định kết quả thuộc về hạng mục hoặc đợt đổ nào.

    - Tuổi thí nghiệm: Kiểm tra mẫu được nén ở tuổi 7 ngày, 28 ngày hay thời điểm khác theo yêu cầu. Tuổi mẫu cần được xác định nhất quán theo quy định áp dụng.

    - Kết quả cường độ nén: Đối chiếu cường độ nén với yêu cầu thiết kế và tiêu chuẩn nghiệm thu. Việc đánh giá cần căn cứ vào quy định về số lượng mẫu, cách tính kết quả và tiêu chí chấp nhận tương ứng, không chỉ nhìn vào một giá trị đơn lẻ.

    - Tình trạng mẫu và điều kiện bảo dưỡng: Nếu mẫu có dấu hiệu hư hỏng, sai lệch trong quá trình chế tạo, bảo dưỡng hoặc vận chuyển, cần ghi nhận và đánh giá ảnh hưởng trước khi sử dụng kết quả để kết luận.

    Trường hợp kết quả không đáp ứng yêu cầu hoặc có sự khác biệt đáng kể giữa các mẫu, các bên cần rà soát hồ sơ lấy mẫu, điều kiện bảo dưỡng và báo cáo thí nghiệm. Việc kiểm tra bổ sung hoặc đánh giá chất lượng cấu kiện phải được thực hiện theo chỉ dẫn của đơn vị thiết kế, tư vấn giám sát và tiêu chuẩn áp dụng. Lấy mẫu và thí nghiệm nén mẫu là một phần trong hoạt động kiểm soát chất lượng bê tông. Tuy nhiên, ngay từ thời điểm tiếp nhận và thi công, công trường cũng cần thực hiện các bước kiểm tra theo yêu cầu nghiệm thu. Tham khảo thêm checklist nghiệm thu bê tông tươi tại công trường để hệ thống những nội dung cần theo dõi trong quá trình này.

    Những sai sót cần tránh khi lấy mẫu bê tông

    Một số sai sót trong quá trình lấy, chế tạo và bảo dưỡng mẫu có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của kết quả thí nghiệm. Do đó, công trường cần kiểm soát đồng bộ các công đoạn thay vì chỉ tập trung vào thời điểm nén mẫu. Cần tránh lấy mẫu sai vị trí, không bảo đảm tính đại diện hoặc để lẫn tạp chất; chế tạo mẫu không đúng kỹ thuật, ghi thiếu thông tin nhận diện và bảo dưỡng không đúng điều kiện. Đồng thời, cần hạn chế va đập, nứt vỡ trong quá trình vận chuyển và bảo đảm thiết bị, phương pháp thí nghiệm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

    Để hạn chế những vấn đề trên, cần phân công rõ trách nhiệm giữa đơn vị thi công, bộ phận giám sát và phòng thí nghiệm. Biên bản lấy mẫu, thông tin nhận diện và báo cáo kết quả cũng cần được lưu trữ xuyên suốt quá trình kiểm soát chất lượng.

    Phối hợp lấy mẫu trong quá trình sử dụng bê tông thương phẩm

    Với công trình sử dụng bê tông thương phẩm, công tác lấy mẫu cần được bố trí đồng bộ với kế hoạch tiếp nhận và đổ bê tông. Việc phối hợp sớm giúp các bên chủ động về nhân sự, dụng cụ và thời điểm thực hiện, hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

    Trước khi đổ, đơn vị thi công nên thống nhất với đơn vị cung ứng và tư vấn giám sát về thông số bê tông, khối lượng dự kiến, vị trí lấy mẫu và yêu cầu kiểm tra. Khi bê tông được đưa đến công trường, thông tin của từng đợt giao nhận cần được ghi nhận để thuận tiện đối chiếu với mẫu thí nghiệm.

    Bên cạnh lấy mẫu nén, việc kiểm tra độ sụt cũng là một nội dung cần được thực hiện theo yêu cầu kỹ thuật. Có thể tham khảo bài Hướng dẫn kiểm tra độ sụt bê tông tại công trường và Độ sụt 10±2, 12±2 và 18±2 khác nhau thế nào? để hiểu rõ hơn về chỉ tiêu này.

    Đối với quy trình tiếp nhận và kiểm soát bê tông thương phẩm, bài Quy trình đặt bê tông tươi từ yêu cầu báo giá đến nghiệm thu công trường cũng cung cấp thêm thông tin về các bước cần phối hợp giữa đơn vị cung ứng và công trường.

    Bê tông thương phẩm tại công trình
    Bê tông thương phẩm tại công trình

    Để lựa chọn bê tông theo yêu cầu từng kiện, quý khách có thể xem thêm bài “Cách lựa chọn bê tông cho móng, cột, dầm và sàn công trình”. 

    Lấy mẫu bê tông và nén mẫu ở tuổi 7 ngày, 28 ngày là những công đoạn quan trọng trong hoạt động kiểm soát chất lượng tại công trường. Độ tin cậy của kết quả không chỉ phụ thuộc vào thiết bị thí nghiệm mà còn bắt đầu từ việc lựa chọn vị trí lấy mẫu, chế tạo, ghi nhận thông tin, bảo dưỡng và vận chuyển mẫu đúng quy trình.

    Trong đó, kết quả 7 ngày hỗ trợ theo dõi sự phát triển cường độ ban đầu, còn kết quả 28 ngày thường được sử dụng để đánh giá cường độ bê tông theo yêu cầu thiết kế. Việc kết luận chất lượng cần dựa trên tiêu chuẩn áp dụng, hồ sơ kỹ thuật và báo cáo thí nghiệm hợp lệ.

    Với các công trình sử dụng bê tông thương phẩm, sự phối hợp giữa đơn vị cung ứng, nhà thầu và bộ phận giám sát ngay từ khâu chuẩn bị sẽ góp phần giúp quá trình lấy mẫu, kiểm tra và nghiệm thu được thực hiện rõ ràng, nhất quán.

    Vì sao cần nén mẫu bê tông ở tuổi 7 ngày và 28 ngày?

    Nén mẫu ở tuổi 7 ngày giúp theo dõi sự phát triển cường độ ban đầu. Mốc 28 ngày thường được sử dụng để đánh giá cường độ nén theo yêu cầu thiết kế và tiêu chuẩn áp dụng.

    Kết quả nén mẫu 7 ngày có thể thay thế kết quả 28 ngày không?

    Thông thường không. Kết quả 7 ngày chủ yếu phục vụ theo dõi, trong khi việc đánh giá cường độ theo tuổi thiết kế cần căn cứ vào kết quả và tiêu chí nghiệm thu tương ứng. Chỉ dẫn kỹ thuật riêng của công trình có thể quy định thêm các mốc kiểm tra khác.

    Ai là người thực hiện lấy mẫu bê tông tại công trường?

    Việc lấy mẫu cần do người có chuyên môn hoặc đơn vị được giao trách nhiệm thực hiện, có sự giám sát và phối hợp của các bên theo kế hoạch kiểm tra chất lượng công trình.

    Nếu kết quả nén mẫu 28 ngày không đạt yêu cầu thì xử lý thế nào?

    Cần rà soát thông tin lấy mẫu, quá trình chế tạo, bảo dưỡng, vận chuyển và báo cáo thí nghiệm. Sau đó, các bên liên quan cần thống nhất phương án đánh giá bổ sung theo chỉ dẫn của đơn vị thiết kế, tư vấn giám sát và tiêu chuẩn áp dụng. Không nên tự kết luận chất lượng toàn bộ cấu kiện chỉ từ một kết quả đơn lẻ.

    Trang Nguyễn - Gu Digital

    Bài viết liên quan

    @ Bản quyền thuộc về Công ty TNHH Bê tông Mê Kông